بسیاری از مدیران پروژه و خریداران محصولات فولادی تصور میکنند که چالش اصلی، تنها خرید یک محصول باکیفیت است؛ اما واقعیت تجاری این است که حفظ کیفیت محصول پس از خرید، به همان اندازه تولید آن اهمیت دارد. مفتول ساده به دلیل سطح مقطع گسترده و حساسیت بالای آلیاژهای کربنی، مستعدترین محصول فولادی برای واکنش با محیط و اکسیداسیون است. انبارداری غیراصولی میتواند در کمتر از چند هفته، یک محموله براق و باکیفیت را به تودهای از فولاد زنگزده و فرسوده تبدیل کند که نه تنها ظاهر خود را از دست داده، بلکه خواص مکانیکی آن نیز برای جوشکاری یا خمکاری دچار افت شدید شده است. در این راهنمای جامع، پروتکلهای استاندارد و تخصصی انبارداری مفتول را بررسی میکنیم.
۱. تحلیل پدیده خوردگی در مفتولهای فولادی
خوردگی یا زنگزدگی (Corrosion) یک فرآیند الکتروشیمیایی است که در حضور اکسیژن و رطوبت رخ میدهد. مفتول ساده به دلیل فرآیند کشش سرد، دارای تنشهای سطحی است که نقاط مستعدی برای شروع واکنش اکسیداسیون ایجاد میکند. وجود ذرات معلق نمک در شهرهای ساحلی یا گازهای اسیدی در مناطق صنعتی، سرعت این واکنش را تا ۱۰ برابر افزایش میدهد. زنگزدگی تنها یک مشکل ظاهری نیست؛ اکسید آهن حجمی بیشتر از فولاد دارد و ایجاد لایههای زنگزده روی مفتول باعث میشود:
- چسبندگی مفتول به بتن یا رنگ کاهش یابد.
- قطر مفید مفتول کاهش یافته و مقاومت کششی سازه به خطر بیفتد.
- در دستگاههای اتوماتیک، پوستههای زنگزده باعث گرفتگی نازلها و استهلاک سریع ابزارها شوند.
۲. انتخاب مکان مناسب؛ اولین قدم در پیشگیری
محل انبارداری باید به گونهای انتخاب شود که کمترین تبادل رطوبتی را با محیط بیرون داشته باشد.
- انبار مسقف و محصور: هرگز مفتول ساده را در فضای باز، حتی زیر چادر برزنتی نگهداری نکنید. چادرها معمولاً باعث حبس رطوبت و ایجاد اثر گلخانهای میشوند که زنگزدگی را تسریع میکند. انبار باید دارای سقف سالم و دیوارهای عایق باشد.
- زهکشی و شیببندی: کف انبار باید کاملاً خشک و دارای سیستم زهکشی مناسب باشد تا در صورت شستوشوی سالن یا نشت احتمالی، آب در زیر کلافها تجمع نکند.
- فاصله از منابع آلاینده: کلافهای مفتول را دور از مخازن اسید، مواد شیمیایی خورنده، و محوطههای تخلیه زباله نگهداری کنید؛ چرا که بخارات شیمیایی حتی در غلظت کم، دشمن درجه یک فولاد هستند.
۳. استقرار کلافها و جلوگیری از تماس مستقیم با زمین
یکی از بزرگترین اشتباهات در انبارداری، قرار دادن کلافهای مفتول روی کف بتنی یا خاکی است. خاک و بتن حاوی رطوبت دائمی هستند که به سرعت به لایههای زیرین کلاف نفوذ میکند.
- استفاده از پالتهای چوبی یا پلاستیکی: کلافها باید حداقل ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر از سطح زمین فاصله داشته باشند. پالتها اجازه میدهند جریان هوا در زیر محموله برقرار باشد.
- قفسهبندی (Racking): برای انبارداری طولانیمدت، استفاده از خرپاهای فلزی یا قفسههای مخصوص کلاف بهترین گزینه است. این کار علاوه بر جلوگیری از خوردگی، دسترسی به کلافها و انبارگردانی (سیستم FIFO – اولین ورودی، اولین خروجی) را تسهیل میکند.
۴. کنترل اتمسفر و تهویه هوشمند
ثبات دمایی در انبار بسیار مهم است. پدیده «نقطه شبنم» (Dew Point) زمانی رخ میدهد که هوای گرم و مرطوب به سطح سرد مفتول برخورد کرده و باعث ایجاد قطرات آب روی فولاد میشود.
- تهویه متقاطع: پنجرهها و فنهای تهویه باید به گونهای نصب شوند که جریان هوای ملایم در کل فضا وجود داشته باشد تا از راکد ماندن هوا و افزایش رطوبت جلوگیری شود.
- استفاده از رطوبتگیر: در مناطق شرجی، نصب دستگاههای رطوبتگیر صنعتی در فضای انبار یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای حفظ سرمایه است. رطوبت نسبی انبار باید همواره زیر ۵۰ درصد نگه داشته شود.
۵. روشهای پوششدهی و حفاظت فیزیکی
اگر قرار است مفتول برای مدت طولانی (بیش از ۶ ماه) در انبار بماند، حفاظت غیرفعال ضروری است.
- روغنزدایی و لایه محافظ: برخی مفتولهای صنعتی در هنگام تولید با لایه نازکی از روغنهای محافظ پوشانده میشوند. در هنگام انبارداری مراقب باشید این لایه آسیب نبیند.
- لفافپیچی با کاغذهای VCI: کاغذها یا نایلونهای حاوی Volatile Corrosion Inhibitors (بازدارندههای خوردگی فرار) فوقالعاده عمل میکنند. این مواد با آزادسازی بخارات محافظ، یک لایه نامرئی روی سطح فولاد تشکیل میدهند که مانع نشست اکسیژن بر روی مفتول میشود.
۶. بازرسی دورهای و مدیریت چیدمان
چیدمان کلافها نباید به گونهای باشد که وزن بیش از حد باعث دفرمه شدن کلافهای پایینی شود. فشار زیاد در نقاط تماس کلافها، پوششهای محافظ را از بین برده و نقاط شروع خوردگی را ایجاد میکند.
- بازرسی ماهانه: مسئول انبار باید به صورت دورهای نقاط میانی کلافها را چک کند. در صورت مشاهده کوچکترین لکه زرد یا نارنجی، باید آن کلاف را جدا کرده و سریعتر به خط تولید بفرستد تا از سرایت خوردگی به سایر بخشها جلوگیری شود.
در این راستا، محصولات شرکت صنعت مش و مفتول ایرانیان با بستهبندیهای استاندارد و کنترل کیفی نهایی عرضه میشوند تا در صورت رعایت اصول اولیه انبارداری، کیفیت اولیه خود را تا زمان مصرف کاملاً حفظ کنند.
جمعبندی و توصیه تجاری
انبارداری صحیح مفتول ساده، بخشی از فرآیند کاهش هزینههای تولید است. محصولی که در انبار زنگ میزند، عملاً بخشی از سود خالص شرکت را از بین میبرد. با صرف هزینهای اندک برای زیرسازی انبار و آموزش پرسنل، میتوان از خسارتهای میلیاردی ناشی از فرسودگی و افت کیفیت متریال جلوگیری کرد. به یاد داشته باشید که فولاد باکیفیت، لایق نگهداری باکیفیت است.
شرکت صنعت مش و مفتول ایرانیان، یکی از اولین کارخانههای تولید کننده مش پیش جوش فولادی، شبکه پیش جوش حصاری و انواع مفتول صنعتی در ایران است که از سال 1377 با برخورداری از مهندسین مجرب در عرصه طراحی ماشین آلات صنعتی فعالیت خود را آغاز و اقدام به ساخت اولین دستگاه تولید توری مش و شبکه های پیش جوش فولادی در کشور نمود و به عنوان یکی از بنیانگذاران، نقش پررنگی در شکوفا کردن این صنعت در کشور داشته است. این مجموعه با داشتن گواهینامههای تایید شده توسط اتحادیه اروپا (ISO 9001-2015 & CE) و بیش از 30 سال تجربه، محصولاتی با قیمتهای رقابتی و ضمانت کیفیت ارائه میدهد. توان تولید سالانه 20 هزار تن و صادرات به کشورهای مختلف، گواهی بر پشتیبانی بینظیر و اعتماد به محصولات واجد شرایط این شرکت است. برای هر پروژهای، از کوچکترین تا بزرگترین ابعاد، میتوانید به تخصص و تجربه صنعت مش و مفتول ایرانیان تکیه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)